COP31’de İklim Uygulama Köprüsü:projeler finans kaynakları ile buluşuyor

Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’nin öncelikli hedeflerinden biri, ülkelerin iklim taahhütlerini somut projelere dönüştürmek. Bu amaçla geliştirilen İklim Uygulama Köprüsü, iklim yatırımları için finansman arayan ülkelerle kaynak sağlayan kuruluşları buluşturmayı hedefliyor. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, bugün yaptığı konuşmada ilk aşamada pilot ülke olarak belirlenen Etiyopya, Fiji, Endonezya, Pakistan ve Özbekistan’a, Şili, Meksika, Barbados, Zambiya ve Lübnan’ın da eklendiğini duyurdu. Elektrifikasyon projeleriyle başlayacak girişimin daha sonra küresel ölçekte yaygınlaştırılması planlanıyor.

Çevre, Şehir ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’nin hedeflerinin başında kararların uygulamaya geçmesi var. Bu noktada, ülkelerin açıkladıkları iklim taahhütlerini somut, finanse edilebilir ve sahada karşılık bulan projelere dönüştürmek önemli bir başlık. Bir ülkenin emisyon azaltımı, enerji dönüşümü, dirençli şehirler, temiz ulaşım, sanayi dekarbonizasyonu veya iklim uyumu konusunda ne söylediği kadar, bu hedefleri hangi finansman modeliyle, hangi kurumlarla ve hangi uygulama kapasitesiyle hayata geçireceği de önem taşıyor. Bu nedenle COP31’de öne çıkan uygulamalardan biri de İklim Uygulama Köprüsü. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İklim Finansmanı ve Teşvikler Dairesi Başkanı Mürsel Akbulut, İklim Uygulama Köprüsü’nü şu sözlerle açıkladı: Paris İklim Anlaşması'nın şu an tam ikinci 10 yılı başlangıcındayız. Artık bu zamana kadar yapılmış olan müzakerelerin, bu söylemlerin nasıl uygulamaya geçirileceğine odaklandık. Bizim COP ajandamızda adı Bridge olan, yani köprü olan bir uygulamamız var, bir girişimimiz var. Bu da bahsettiğimiz makro seviyedeki uygulamanın aslında altını çiziyor, nasıl gerçekleşeceğini yazıyor. COP'u uygulama yapmanın yolu aslında, buna formülü diyebiliriz.

İklim Uygulama Köprüsü, COP31’in “Diyalog, Uzlaşı, Aksiyon” vizyonunun aksiyon sütununda yer alıyor. Ulusal Katkı Beyanlarının, yatırım yapılabilir proje portföylerine dönüşmesi ve küresel finansman kaynaklarının daha adil biçimde faydalanılmasını hedefliyor. Köprü, proje sahipleri ile finans sektörünü bir araya getiriyor. “Finansman, bu işin olmazsa olmazı. Günün sonunda biz bir dönüşüm hedefliyorsak finansmana ihtiyaç duyacağız” sözlerini kullanan Mürsel Akbulut, “Burada talep eden ile arz edenin şartlarının denk olması, buluşması gerekiyor, konuşuyor olması gerekiyor, birbirlerini anlıyor ve uzlaşıyor olması gerekiyor. Bu ise diğer mottomuz. Yani bir diyalog olacak, akabinde bir uzlaşı gerçekleşecek ve sonrasında da uygulama gelecek” diye konuştu.

Akbulut, İklim Uygulama Köprüsü’nün önemini, “Talep edenlerin ihtiyaçları onların kendi iç parametreleri dikkate alınarak önceliklendirilecek ve finansmanı arz edenlerin de istediklerini onlarla karşılaştırma ve uzmanlıkları doğrultusunda durum özelinde yapma imkanı sunacak. Bu küresel bir girişim. Bu Türkiye'de de çalışacak, küreselde herhangi bir ülkede de çalışacak. Elektrifikasyon konusu özelinde başlayacak. Bunların sonuçları geldikçe, uygulama tabanı buldukça bunun işlerliği de küresel boyutta kabul görmüş olacak” dedi.

COP31’de 13 Kasım Cuma gününün teması da bu nedenle Finans ve Ticaret olarak seçildi. COP31 Yeşil Bölge’de finans kuruluşlarının yer aldığı İklim Finansı bölümü ile yeni projelerin bulunduğu Start-Up bölümü yan yana. Akbulut, bu konumlanmanın önemini şöyle anlatıyor: Bugün uygulamada olan bir teknoloji bundan 10 sene önce, belki 5 sene önce start-up'tı. Yeni start-up'lar demek, yeni inovatif çözümler demek. Bugün için bizim dikkate aldığımız, para aktardığımız, harcadığımız ve dönüşüm için katkı sunduğunu düşündüğümüzün çok daha iyisi var şu an belki içeride, değil mi? Bekliyor finansman kaynağı. Böyle bakmak gerekiyor. Bunu buraya konumlandırmalarının arkasındaki gerekçe de bu. Yani hem onların motivasyonu hem görünür kılınması hem finansal kuruluşların oraya olan odağının artırılması.

Kısa adı SURFF olan “Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansmanı Faaliyeti”de İklim Uygulama Köprüsü’nün dirençli şehirlerin inşası için hayata geçirilen bir mekanizma. Temel amacı, şehirleri iklim değişikliğine ve afetlere karşı daha dayanıklı hale getirecek projelerin finansmana ulaşmasını sağlamak. Proje, 6 Şubat depremlerinin ardından, Türkiye’nin kentleri yeniden inşa etme sürecindeki deneyimleriyle geliştirildi. Şimdi de İklim Uygulama Köprüsü’nün şehirler ayağındaki en somut araçlardan biri oluyor. Mürsel Akbulut, “İLBANK, SURFF'ün aslında çıkış noktası diyebilirim. İLBANK'ın finansal kuruluş olarak ve yatırım anlamında olağanüstü tecrübesi var. Türkiye'deki yerel yönetimler üzerinde yıllara sari birçok uygulaması var. Küresel finans kuruluşlarında da artık gerçekten bir kabul görmüşlüğü var İLBANK’ın. Dolayısıyla bunun, SURFF'ün de artık küresel boyuta taşınmasından bahsediyoruz” dedi. Akbulut, ülkelerin kendine uygun finansman ya da mevzuat modelini geliştirebilmesinin önemine vurgu yaptı, sürdürülebilirliğin bu şekilde sağlanacağını söyledi. Akbulut şöyle devam etti: Bu olduğu zaman, finansmanı veren de mevzuatı yapan da fayda gören de tam anlamıyla o az önce bahsettiğim bedendeki rahatsızlıklardan arınacağı için o kumaşla rahatlıkla günlük hayatına ilan ettirebilecek hale gelir. Ve sürdürülebilir olur. Yani bir kereye mahsus olmaz. ‘Denedik ama ya olmadı’ denmez o zaman.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, bugün İklim Uygulama Köprüsü: Taahhütten Uygulamaya” toplantısında yaptığı konuşmada ilk aşamada pilot ülke olarak belirlenen Etiyopya, Fiji, Endonezya, Pakistan ve Özbekistan’a, Şili, Meksika, Barbados, Zambiya ve Lübnan’ın da eklendiğini duyurdu. Elektrifikasyon projeleriyle başlayacak girişimin daha sonra küresel ölçekte yaygınlaştırılması planlanıyor.